Award

Ik ben meer dan mijn kassaticket Award

Welk initiatief maakt gezonde voeding makkelijk en aantrekkelijk voor kinderen en jongeren?

Ook supermarkten zitten niet stil om initiatieven te lanceren rond duurzaamheid. Daarom willen we die initiatieven in de kijker zetten die het jou als consument mogelijk maken "meer dan je kassaticket" te zijn. Met andere woorden: initiatieven die duurzame voeding mainstream maken – of minstens dat potentieel hebben. In deze 2de editie focussen we op gezonde voeding voor kinderen en jongeren.

Welke inspanningen leveren supermarkten om deze doelgroep gezonder en duurzamer te laten eten? Hoe helpen ze die keuze gemakkelijk te maken direct voor de doelgroep of indirect via winkelende ouders?

De criteria

Welke supermarkten kunnen meedoen? En welke criteria gebruiken we om de ingediende initiatieven te beoordelen?

  • De inzender van het deelnamedossier dat het initiatief beschrijft, is een retailer die nationaal actief is in België.
  • Het ingezonden initiatief moet reeds bestaan. Het moet in uitrol zijn of op korte termijn uitgerold worden. Er moet al een aantoonbare impact zijn.
  • De inzending moet gaan om bovenwettelijke maatregelen die in supermarkten nog niet gangbaar is.
  • Het initiatief kan van toepassing zijn op een of meer van volgende aspecten: productassortiment, communicatie en aanbiedingen, winkelinrichting.

Beoordelingscriteria

Gezonde en duurzame voeding mainstreamen is makkelijker gezegd dan gedaan. Het vergt volgehouden innovatie en investeringen, alsook verankering in beleid. Daarom is dit ook een cruciaal criterium.

  • Is het initiatief verankerd in een breder bedrijfsbeleid?
  • Wordt er gedetailleerd gerapporteerd over de resultaten?
  • Heeft een initiatief een breed bereik doordat het een impact heeft op een belangrijk deel van het assortiment?
  • Wat is de commerciële impact? Leidt het tot meerverkoop van gezonde producten en/of minder verkoop van ongezonde producten?

Het initiatief heeft een beargumenteerbare, positieve impact op het aanbod gezonde voeding voor de doelgroep.

  • Maakt het initiatief het productaanbod - gericht op kinderen en jongeren - significant gezonder?
  • Maakt het initiatief de productsamenstelling van producten gericht op kinderen en jongeren significant gezonder.

Een aanbod vindt makkelijker ingang indien de financiële, fysieke en mentale inspanning voor de gebruiker, in dit geval ouders en kinderen/jongeren (tem. 18 jaar), laag is. Met andere woorden: in hoeverre bevordert de supermarkt de toegang tot gezonde voeding en gezond eetgedrag bij de doelgroep zonder dat er noemenswaardige extra inspanningen gevraagd worden?

  • Vinden kinderen, jongeren of hun ouders het initiatief aantrekkelijk en begrijpbaar (communicatiemateriaal, verpakkingen, promotiemateriaal, ..)?
  • Legt het initiatief geen significante financiële drempel? Zorgt het initiatief voor financiële voordelen (of nadelen) van de aankoop van (on)gezonde, (on)duurzame producten?
  • Vergt het initiatief weinig of geen fysieke en mentale inspanning van de consument om gezonder te consumeren?

Heeft het initiatief naast zijn gezondheidsimpact, een bijkomende beargumenteerbare, positieve impact op andere dimensies van duurzaamheid:

  • Ecologische duurzaamheid: vermindering van uitstoot van broeikasgassen, terugdringen van ecologische voetafdruk, verminderde water footprint, verminderd landgebruik, reductie van fossiele brandstoffen,...
  • Economische duurzaamheid: ketensamenwerking op lange termijn, verbetering van inkomens van producenten, prijsvormingsmechanismen die producenten meer stabiliteit bieden, transparantie in de keten,...
  • Sociale duurzaamheid: verbetering van de werkomstandigheden van werknemers in de keten, het respecteren van de mensenrechten bij toeleveranciers, het bestrijden van kinderarbeid, betere inclusie van kansengroepen, een verbetering van het dierenwelzijn,...

Hoe beter een project geïntegreerd is binnen een bedrijf, hoe groter de kans op positieve lange termijnsimpact en beïnvloeding van het regulier beleid van een bedrijf.

  • Is het een initiatief dat enkel door de CSR-afdeling getrokken wordt, of zijn ook andere, zoals de inkoop- en marketingafdeling betrokken?
  • Wordt het winkelpersoneel betrokken. Bijvoorbeeld: kan de winkelmedewerker het verhaal aan de klant navertellen? Zijn er opleidingen of infomomenten voorzien?

Betrokkenheid van de andere stakeholders zoals de toeleveranciers en de klanten (via participatie of transparante communicatie) is belangrijk om de gedragenheid en de effectiviteit van een initiatief te versterken. Daarom willen we peilen of en hoe er draagvlak gecreëerd wordt voor het initiatief bij de andere ketenactoren.

  • Worden stakeholders betrokken bij het uitwerken van het gezondheidsinitiatief (via panels, testgroepen, aandeelhouderschap,..)?
  • Hebben leveranciers inspraak, bijvoorbeeld, over welke nieuwe normen gekozen worden en hoe de keten daarop wordt ingericht?
  • Welke andere ketenactoren worden bij dit initiatief gestimuleerd om verdere stappen te zetten?

Kan men argumenteren of en waarom het bedrijf met dit initiatief “zijn nek uitsteekt” en zodoende leiderschap toont om de hele sector richting meer duurzaamheid te bewegen? Welke risico’s zijn/waren hieraan verbonden? Bijvoorbeeld een tijdelijke terugval van omzet.

De jury

Onze jury verzamelt mensen met een hart voor landbouw, voeding, retail, gezondheid en duurzaamheid, die vanuit een kritisch-constructieve houding de ingediende voorstellen zullen beoordelen. Uit de door de jury genomineerde voorstellen zal het publiek uiteindelijk de winnaar kiezen.

  • Loes Neven – Senior stafmedewerker gezonde voeding bij Vlaams Instituut Gezond Leven
  • Christophe Matthys – Professor humane voeding KU Leuven en wetenschappelijk coördinator van het competentiecentrum ‘Klinische voeding’ van UZ Leuven campussen.
  • Hendrik Slabbinck – Professor Marketing en onderzoeker aan het Be4Life onderzoekscentrum ter bevordering van duurzame consumptie van de UGent
  • Nicolas Lambert – Directeur bij Fairtrade Belgium
  • Martijn Martens – Retail analist Gondola Academy, specialist duurzaamheid en gezondheid
  • Chris Claes – Executive Director Rikolto International
  • Gwendolyn Maertens – Project Officer Food bij Test Aankoop
  • Nathalie De Cock – Project Officer Food bij Test Aankoop
  • Elke Valgaeren – Dienstchef studiedienst Gezinsbond
  • Thomas De Tombe – Journalist ‘voeding en gezondheid’ bij Knack Bodytalk, Eos Tracé en Mediquality

Tijdlijn

  1. September-oktober: Bekendmaking criteria en inzending initiatieven door retailers.
  2. November: Beoordeling door de jury.
  3. December: Bekendmaking van de jurynominaties. Start van de publieksstemming.
  4. Januari: Bekendmaking winnaar van de publieksstemming i.s.m. Gondola.
Editie 2019

Editie 2019

In 2019 reikten we de eerste Ik ben meer dan mijn kassaticket Award uit tijdens het Personality of the Year event van retailmagazine Gondola. Uit 11 inzendingen van 5 supermarkten, nomineerde onze expertenjury 3 initiatieven die goed scoren op verschillende pijlers van duurzaamheid, die de duurzame keuze voor de consument makkelijker maken en een grote (potentiële) impact hebben op lange termijn.

Ontdek ze hier